SÜRATLE İLİŞKİLİ OLAN BAZI TEMEL KAVRAMLAR

              Futbol için yetenekli oyuncular aranılırken onlarda aranılan önemli özelliklerde biri de sürattir. Futbolcular sürat özelliklerini kararlı, mücadeleci, yaratıcı, canlı, çevik, hareketli ve organize edici eylemleriyle birleştirdiklerinde çok başarılı olurlar.

              Sürat konusuyla ilgilenen ve çeşitli uzmanlık alanlarında çalışan Beden Eğitimi ve Spor Bilimciler sürati 'aşağıdaki şekillerde tanımlamaktadırlar.

              Vücudun bir parçası veya tüm üyelerin yardımıyla büyük bir hızla hareket ettirmektir.(Açıkada,Ergen).
              İnsanoğlu varoluşunu gösterebildiği ve doğaya kendini kabul ettirdiği fizik gücünün en önemli göstergelerinden biriside sürat özelliğidir. Çeşitli branşlarda, kendine göre hepsinin ayrı bir heyecan vermekle birlikte, tümünün ortak olan özelliği, istenilen hızın yaratıla bilinmesi için güçlü bir kas gücünün olmasıdır. Antrenman biliminde sürat veya hız aynı şeyi belirtmektedir(Açıkada-Ergen,1990).
              Genellikle sürat çabuklukla aynı anlamda kullanılmasına karşın birbirinden farklı kavramlardır. Sürat, bir mesafenin en kısa sürede kat edilmesi olarak tanımlana bilinir. Çabukluk ise süratli olmanın temel bileşenedir ( Atıl,1998).

              Sürat , her hangi bir uyaranın gereği eylemi, en kısa zaman birimi içersinde gerçekleştirebilme özelliği olarak açıklanmaktadır (Renklikurt 2001).

              Sporda sürat, belli bir mesafeyi en kısa zaman birimi içersinde ivmelenerek almaktır. Sporcunun süratindeki zaman birimi içersinde meydana gelen değişmeye de ivmelenme denilmektedir (Yalçıner 2000).

              Sürat, fizik anlamda belli bir zaman kesiti içersinde katedilen yoldur. Antrenman teorisinde sürat, vücudun bir parçası veya tümünü, üyeler yardımıyla, büyük bir hızla hareket 'ettirmektir (Açıkada-Ergen,1990).

              Muratlı ve Sevim' e göre sürat, insanın kendisini en yüksek hızla bir yerden bir yere hareket ettirme yeteneğidir.

              Gündüz ise sürat tanımlamasını şu şekilde ele almaktadır; Gundlach sürati, insanın kendisini en yüksek hızda bir yerden bir yere hareket ettirebilme yeteneği olarak tanımlamaktadır. D. Martin ise sürati, motor aksiyonların belirli koşullar altında (örneğin; belirli hareket ödevleri, dış koşullar bireysel özellikler v.b.) en kısa zamanda gerçekleştirilmesi özelliği biçiminde tanımlamıştır.

              Gundlach sürati, en büyük hızla ilerliyebilme yetisi olarak, Zaciorsji, motorik bir aksiyonu mevcut bir ortamda en kısa süre içersinde tamamlıyabilme yetisi olarak, Grosser ise, bir uyaran sonucu en kısa zamanda reaksiyon gösterebilme yetisi (Dündar, 1994 s. 50) olarak tanımlamaktadırlar.

              Dick’ e göre sürat, vücudun bir üyesini, bir bölümünü veya bütün vücudu, mümkün olan en büyük hzla hareket ettirebilme olarak tanımlanmaktadır.

              Zacıroskıj’ e göre sürat, bir uyarıya çabuk tepki göstermek ve hareketi yüksek bir hızla yapabilme olarak tanımlanır.

              Harre' ye göre sürat denildiğinde, belirli koşullar altında mümkün olan en kısa zamanda vücut hareketlerinin koşulsal yeteneğini anlamaktayız. Harre ye göre bu iki şekilde ele alınmaktadır;

Tek bir hareketin sürati (motor sürat).

Mümkün   olan   en   yüksek   hızlarda hareket   etme   kapasitesi  (lokomotor hız)

olarak ileri sürülmektedir.

              Bompa' ya göre sürat, çok çabuk olarak hareket etme veya taşınma (aktarma) yeteneğidir. Mekanik açıdan sürat, âlân ve zaman arasındaki oranla ifade edilmektedir. Süratin üç bileşeni vardır. Bunlar;

Reaksiyon zamanı.

Her  bir zaman ünitesinde hareketin sıklığı.

Belirli bir mesafeye kendini aktarma (taşıma) süratidir.

               Ozolin (1971)'e göre sürat iki şekilde ele alınmaktadır Bunlar;

              Genel sürat : Herhangi bir hareketi uygulama kapasitesidir (motor reaksiyon). Genel ve özel fiziksel hazırlığın her ikisi de genel sürati arttırmaktadır.

              Özel sürat: Özel sürat, belirli bir süratte (genellikle çok yüksek) bir egzersizi veya beceriyi uygulama kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Özel sürat yapılan branşa özgü olmaktadır. Eğer bu süratin kinematik ve dinamik olarak benzerliği söz konusu değilse bir branştan diğer branşa transferi de pek mümkün olmaz.

              "Sprinterler yaratılmaz, doğar", denildiğini bir çok kereler duymuşuzdur. Çünkü, süratli kas fibrilleri kalıtımsaldır. Fakat buna rağmen sporcuların antrenmanlarla ve özel çalışmalarla sürat özelliklerini geliştirebilecekleri unutulmamalıdır. Bazı antrenman bilimcilere göre sürat, reaksiyon zamanı ve hareket zamanı olarak ele alınmaktadır ve süratin genel olarak % 10-15 geliştirilebileceği öne sürülmektedir. Bir çok kereler girişilen mücadelelerin mili saliselerle kazanıldığı düşünülürse bu geliştirilebilir olan % 10-15 değerinin çok önemli ve büyük bir değer olduğu kendiliğinden ortaya çıkar.

Bu Makale 464 Kere Okundu.