OKUL ÖNCESİ ÇAĞDA SÜRAT GELİŞİMİ

 

              Okul öncesi çağda, hareketler yavaş gerçekleşir ve kaba beceri özelliklerini taşır. Ancak 5-7 yaşları arasında genel hareket (aksiyon) süratinde iyi bir iyileşme görülür. Bu gelişme, uygun alıştırmalarla özellikle koşu hareketlerinde ortaya belirgin bir biçimde çıkar. Reaksiyon sürati okul öncesi çağın sonlarına göre ancak yetişkinlerle karşılaştırıldığında düşük orandadır.

 

              Okul Çocuğu Çağında Sürat Gelişimi

 

              Araştırmalar göre hareket (aksiyon) süratinin gelişimi 1. okul çocuğu döneminde (6 ile 9 yaşları arasında) en büyük ilerlemeyi kaydeder. Bu durum, özelikle hareket frekansının artmasında belirginleşir. Böylelikle bu yaşlarda, okul öncesi çağda henüz birbirinden farklılaşmamış koşu hareketleri arsından sprint ortaya çıkar. Önceki dönemde çok düşük düzeydeki reaksiyon sürati gelişimi, bu dönemden başlayarak 13 yaşına dek çok hızlı bir artık gösterir. İyi bir reaksiyon süratinden, ancak 9-10 yaşlarında söz edilebilir. Latens süresi, 6-7 yaşındaki çocuklarda 0.5 ile 0.6sn iken 10 yaşındakilerde ise 0.25 ile 0.4sn kadar düşer (Martin, D. 1988).

 

              Okul çocuğu Çağında Süratin Gelişimi

 

              Bu yaşlarda reaksiyon sürati, hemen hemen yetişkinlerin değerlerine ulaşır. Hareket (aksiyon) hızı da sürekli olarak artış göstermektedir. Aksiyon süratinin bir birleşeni olan hareket frekansı, daha 12 yaşındaki çocuklarda en tüksek değerine ulaşmaktadır. Daha sonra hareket frekansında bir gerileme olur. Gerilemenin ortaya çıktığı bu dönemde hareketi hızlı tamamlama konusun kuvvet ve hareket genişliği (adım uzunluğu gibi) daha belirleyici bir rol oynamaktadır.

              2. okul çocuğu çağında, sürat özelliklerine ait bütün faktörler, kendi aralarında bir amaca uygun hale gelmeye (optimalleşme) başlar. Böylelikle bu gelişim aşamasının temel sonuçları şöyle sıralanabilir: 11-12 ile 14 yaşları arasında aksiyon sürati, reaksiyon sürati ve kompleks hareketlerde temel sürat, yüksek artış oranları kaydetmektedir. Ancak kuvvet özelliklerinde de görülen cinsiyete özgü farklılıklar, bu konuda da geçerlidir.

 

              1. ve 2. Ergenlik Çağında Sürat Gelişimi

 

              Bütün sürat özellikleri, sinirsel süreçlerin gösterdiği hareketliliğe bağlıdır. Bu hareketlilik, ergenlik döneminde max. değerlerine ulaşır ve gelişimini tamamlar. Reaksiyon sürati konusundaki koşullar, yetişkin değerleri dediğimiz en yüksek değerine erişirler.

              Kısa mesafelerdeki sprint süreleri üzerine yapılan araştırmalar, aksiyon süratinin olgunlaşmaya bağlı olarak erkek ve kızlarda ergenlik dönemine kadar aynı gelişmeyi gösterdiğini, diğer bir değişle sürekli arttığı ve performans farklarının neredeyse hiç ortaya çıkmadığını göstermektedir. En azından Fetz’in araştırması bu sonucu vermektedir (1982). Ancak sürat başarısı erkeklerde artmaya devam ettiği halde, kızlarda ergenlikle birlikte duraksamaktadır (Dündar 1998).

Bu Makale 514 Kere Okundu.