SÜRAT VE İLİŞKİLİ  BİLEŞENLERİ

              SÜRAT VE KUVVET ARASINDAKİ İLİŞKİ

              Ağırlıksız veya dirençsiz olarak kasılan kasın hızının daha büyük olacağı uzun bir süredir bilinmektedir. Direnç arttıkça, kasın kasılma hızı azalmaktadır. KUVVET İLE HIZ arasındaki ilişki aşağıdaki şekil 15'de B. J. Sharkey'e göre gösterilmektedir. Buradan da anlaşılacağı gibi, kuvvet antrenmanının yararlan, yüklü veya dirençli hareketlerle yapılan çalışmalarda daha belirgin olmaktadır.

              Kuvvet ile hız ilişkisini kavramak, kuvvet, sürat ve güç'ü geliştirmek için, kasların neden ve nasıl antrenman yapması gerektiğini ve bunlar için, basitleştirilmiş, temel ilkelerin neler olduğunun ortaya çıkarılmasına yardımcı olmaktadır.

              Kuvvet antrenmanları, ağır yükleri veya dirençleri yenmeyi gerektiren hareketlerde, yararlı olmaktadır. Fakat, yüksüz hareketlerin süratinin gelişmesine çok az katkısı olmaktadır. Ikai (1970) yaptığı araştırmayla şunu göstermiştir. Yalnızca kuvvet için antrenman, kuvvetin gelişmesine ve ağır yüklerle yapılan çalışmalarda hızın düzelmesine yardımcı olabilir. Yalnız sürat için antrenman, hafif yüklerle yapılan çalışmalarda, hızı geliştirmektedir. Ancak, ağır yükler altında yapılan çalışmaların hız'a katkısı olmamaktadır.

              Orta düzeyde ağırlıklarla, yani 30-60 % max.la ve mümkün olan en büyük süratle yapılan çalışmalar, kuvvette, süratte ve güçte gelişmelere yol açmaktadır.

              Süratte devamlılık çalışmalarında verilen aralarda oyuncular aktif olarak dinlenmeli hafif tempo koşular, topla paslaşmalar ve gerdirme egzersizlerine yer verilmelidir. Koruma antrenmanı, antrenmanın sonunda yer almalıdır. Çünkü bu antrenman sonucunda oyuncular fiziksel ve zihinsel olarak bir müddet yorgun olacaklardır. Bu antrenman sonrasında mutlaka hafif tarzda yapılan toparlanma çalışmalarına yer verilmelidir. Aşağıda süratte devamlılık antrenmanlarına bir çok örnekler bulunmaktadır.

              Sürat bir kütleye,bir kuvvetin etkilemesi sonucunda doğar. süratin kuvvete olan bağımlılığı direk bağımlılıktır. çünkü sürat,kuvvet olmadan geliştirilemez. eğer sporcunun azami hızının geliştirilmesi isteniyorsa büyük kuvvetleri de geliştirebilecek durumda olması gerekir. burada erişilen hız yüksekliği kuvvetin etkisine bağlıdır Bu da nesnenin hızı ile nesnenin ağırlığının çarpımıdır. .(MetrexKg/sn).Azami hareket hızları sadece dış dirençlerle yapılan hareketlerde mümkündür. Dış dirençler arttıkça hareket hızı azalır. Bu açıdan dinamik ve statik maksimal kuvvet seviyesine göre kaliteli sprinterin verimi belirlenemez.

              Verim artışında çabuk kuvvetin etkisi önem kazanır.
Devirli sürat sporlarında uyarı sonucunda kasılıp gevşeme süreci yüksek frekansla olur. Buna göre merkezi sinir sisteminin arka arkaya çabuk tekrarlanan ve patlayıcı olarak mümkün olduğu kadar çok kas gurubu harekete geçirici yüksek frekanslı uyaranlar vermesi gerekmektedir. Bu sinir sistemi ve kassal ilişkinin bir arada oluşturdukları hareketlilik yeteneğine bağlıdır. Burada kasılma ve gevşeme çabuk olarak değişmektedir.
Sürat özelliğinin biçimsel farklılıkları (reaksiyon süresi hareket hızı hareket frekansı) sürekli bir metodik geçerlilik ortaya koyarlar. (T.bağırgan,Sürat çalışmaları)

 

              SÜRAT VE GÜÇ

              Sürat, sporlarda en heyecan verici konulardan biridir. Bütün sürati, reaksiyon zamanı ve hareket zamanının toplamından meydana gelmektedir.

              Reaksiyon Zamanı, uyarının verilmesinden hareketin başlamasına kadar geçen zaman dilimi ile sinir sisteminin fonksiyonel yeteneğine dayanmaktadır. Neron boyunca olan sinir sisteminin uyarı sürati değiştirilemez. Bu nedenle reaksiyon zamanında herhangi bir önemli gelişmenin meydana gelmesi için, ilgili uyarılardan haberdar olmayı ve bunlara yerinde yanıtlar vermeyi, çalışmalarla sürekli tekrarlayarak geliştirmek gerekmektedir. Bu tür çalışmalar sporcuların daha çabuk harekete geçmelerine yarıdımcı olmaktadır. Hareket zamanı, Hareketin-Başlangıcından Bitimine Kadar Geçen Süreyi Kapsamaktadır. Hareket  zamanı,   yapılan   spor   branşıyla ilişkili olan kuvvet çalışmalarıyla arttırılabilir.

              Bu nedenle süratin bileşeni olan hareket zamanı, güç ile yakın bir ilişkiye sahiptir. hareket zamanı azaldıkça güç artmaktadır. ya da bunun tersi olarak, güç arttıkça, hareket zamanı azalma göstermektedir. Güç de spora özgü olarak yapılan antrenmanlarla geliştirilmelidir. Ağırlıklarla yapılan antrenmanlar, tepe koşuları ve bir dirence karşı yapılan çeşitli patlayıcı tarzda egzersizler gücü geliştirmektedir. Güç, çabuk kuvvet ve plyometik adı verilen çalışmalarla da geliştirilebilir. Plyometrik antrenmandan aşağıda detaylarıyla bahsedilmektedir.

              Belgiam R. tarafından geliştirilen metotla 3 grup egzersiz kullanılarak da gücün geliştirilebileceği ileriye sürülmüştür. Gücün geliştirilmesinde kullanılabilecek egzersizler şunları içermektedir.

              1) Serbest  ağırlıklarla egzersizler; Bunların  birçoğu haltercilerin kullandıkları egzersizlere benzemektedir.

              2) Sağlık toplarıyla çalışmalar.

              3) Yuvarlanma ve esneklik çalışmaları.

       Güç antrenmanlarında ilerlemenin temel özellikleri ise şöyledir;

              1) Tekrar sayısını arttırmak.

  2) Performans süratini arttırmak.

 

              Sporcunun maksimum olarak 6 kez tekrar edebileceği ağırlık miktarı tespit edilir. Bu tekrar sayısı ve ağırlık düzeyi ile çalışmalar yaparak uygulama sürati geliştirilir. Uygulama sürati istenen düzeye geldiğinde tekrar sayısı 6'dan 12'ye çıkartılır. Uygulanan 12 tekrarda sürat istenen düzeye geldiğinde sporcu tekrar ölçüme alınarak en fazla 6 tekrar yapabileceği ağırlık düzeyi tespit edilir. Egzersizler doğru bir şekilde uygulanamadığında çalışma durdurulmalıdır.

Bu Makale 650 Kere Okundu.